Krótka historia
Klasztoru p.w. Trójcy Przenajswietszej w Jaroslawiu
i Zakonu Braci Mniejszych

Skad wziela sie nazwa zakonu? Dla czego raz mówimy Zakon Braci Mniejszych a kiedy indziej Reformaci czy Bernardyni?

By to wyjasnic trzeba nieco siegnac do historii zakonu. Pierwotnie Swiety Franciszek ustalil w Regule nazwe "Ordo Fratrum Minorum" czyli Bracia Mniejsi. Regula ta zostala zatwierdzona przez papieza Honoriusza III w 1223r. Jednak w przeszlosci ilekroc pierwotny ideal podlegal jakiejs dewiacji podejmowano próby reform co z reguly owocowalo podzialem na "zreformowanych" i "niezreformowanych". Zjawisko to bylo wspólne dla wszystkich wielkich zakonów monastycznych i medykanckich a wyrazalo przede wszystkim zdrowe pragnienie powrotu do poczatków. Tak wiec na przelomie dziejów powstaly cztery Rodziny: Obserwanci (w Polsce Bernardyni), Reformaci, Bosi lub Alkantaryni i Rekolektanci.
Pózniej jednak by umocnic jednosc Rodziny Franciszkanskiej polaczono te cztery zakony a w 1911r. Stolica Apostolska kategorycznie zakazala uzywania starych nazw. W potocznej mowie pozostaly one jednak do dzis

Murowany kościół i klasztor powstał w latach 1700-1716. Pracami kierował Tomasz Belotti i po nim Józef Martyn z Kęt. Budowę finansował w znacznej części Franciszek Zawadzki, łowczy kijowski, a także inni ofiarodawcy. Kosciół p.w. Trójcy Przenajświętszej, zbudowano według kanonu przyjętego w małopolskiej prowincji p.w. Matki Bożej Anielskiej. Świątynia jest budowlą jednonawową z węższym i niższym prezbiterium zamkniętym prostą ścianą. Do kościoła przylega jednopiętrowy klasztor, a kościół w tym układzie stanowi czwarte skrzydło tego kompleksu.

Pierwotnie kościół i klasztor miały surowy wygląd. Zmiany wystroju dokonano dopiero w drugiej połowie osiemnastego wieku. Wykonano polichromię na frontonie kościoła. Zmieniono też dekorację wnętrza. Na łuku tęczowym umieszczono polichromię z przedstawieniem Trójcy Świętej adorowanej przez Matkę Bożą i świętych. A pod koniec dziewiętnastego wieku nastąpiły dalsze zmiany w wyglądzie kościoła. Stojący dotąd w połowie prezbiterium ołtarz główny przesunięto pod ścianę, likwidując tym samym chór zakonny, który znajdował się za ołtarzem.

W jednonawowej świątyni umieszczono siedem ołtarzy. Sześć ołtarzy bocznych, przy których oddaje się cześć Przenajświętszej Trójcy, Matce Bożej, św. Józefowi, św. Franciszkowi z Asyżu, św. Antoniemu z Padwy i św. Piotrowi z Alkantary. W ołtarzu głównym znajduje się wizerunek Chrystusa Ukrzyżowanego, słynący łaskami. Pierwotnie otoczony był wieloma wotami, składanymi w dowód wdzięczności za doznane łaski. Do tego sanktuarium przybywają liczni pątnicy, zwłaszcza na uroczystość Podwyższenia Krzyża świętego, które obchodzi się 14 września.

W kościele w którym w sposób szczególny czci się krzyż, wierni codziennie rozważaja Mękę Pańska w okresie Wielkiego Postu, za zmarłych w listopadzie i wszystkie piątki w ciągu roku. Zakon franciszkanski z woli swojego założyciela określił się jako rozważający Mękę Pana Jezusa i nawołujący do oddawania czci krzyżowi. Dlatego też już w połowie osiemnastego wieku powstały kaplice Drogi Krzyżowej, które otaczają plac przykościelny.

W latach 1984-1987 dobudowano do kościoła obszerna kaplicę pod wezwaniem Bożego Miłosierdzia. W głównym ołtarzu kaplicy znajduje się obraz Pana Jezusa Miłosiernego.

W latach 1981-1985 do klasztoru dobudowano nowy gmach mieszczący m.in. pomieszczenia mieszkalne, sale katechetyczne i bibliotekę.

Obok kościoła znajduje się grota Matki Bożej z Lourdes, zbudowana w 1974 roku. Po obydwu jej stronach znajdują się pomniki o. Pio i Sługi Bożego brata Alojzego Kosiby. W pobliżu też ustawiono figury św. Antoniego z Padwy, św. Franciszka z Asyżu i św. s. Faustyny Kowalskiej.

Pomimo niesprzyjających okoliczności historycznych, do dzisiaj zachowało się wiele pamiątek, elementów wystroju i wyposażenia, a także dokumentów. Cenne zbiory w postaci starodruków oraz archiwalia zawiera biblioteka klasztorna.

Cennym rokokowym zabytkiem jest srebrny, pozłacany kielich fundowany przez syndyka Jerzego Bohema z około połowy osiemnastego wieku.

Obok furty, wewnątrz klasztoru znajduje się duże osiemnastowieczne malowidło z przedstawieniem św. Franciszka, któremu Matka Boża wręcza dekret odpustowy. Na ścianie korytarza wisi osiemnastowieczny krucyfiks, inny zaś, jeszcze starszy znajduje się w refektarzu klasztornym. Refektarz ozdobiony jest obrazem Ostatniej Wieczerzy z roku 1752. Jego wyposażenie uzupełnia także zegar szafkowy z tegoż roku.